Günümüzde insan hayatında önemli bir role sahip
olan internet, oldukça geniş bir kitle
tarafından aktif olarak kullanılır. Bu kullanım
alışkanlıklarının başrolünde ise arama motoru
üzerinden yapılan sorgulamalar yer alır. Peki,
arama motoru nedir, ne işe yarar?
İnternet kullanıcılarının arama sorgusuna dayalı
olarak internet üzerinde gezinmelerine yardımcı
olan arama motoru, ihtiyaç duyulan web
sitelerinin ilgili sayfalarına erişim imkânı
sunmak için tasarlanmış çevrimiçi bir araçtır.
Bu sayede isteyen herkes arama motoruyla merak
ettiği konularda araştırma yapabilir, ilgili web
sitesi sayfalarına zahmetsizce erişebilir.
Bu tür arama motorlarından yaygın olarak
yararlanan kişiler tarafından ulaşılabilir
olmayı hedefleyen web siteleri ise arama
sonuçlarındaki listenin üst sıralarında yer
alabilmek adına dünya genelinde bulunan çeşitli
arama motorlarının genel ilkelerine uygun
şekilde sayfalarını optimize eder. Gelin şimdi
de biraz en popüler arama motorlarından
bahsedelim.
Google, internet aracılığı ile bilgi edinme
amaçlı aramalarının yapıldığı, online şekilde
bilgi paylaşımı, reklam teknolojileri ile
kapsamlı biçimde donatılan ve arama motorlarına
büyük oranda yatırım yapan son derece güçlü bir
ABD anonim şirketidir. Google, aynı zamanda en
fazla kullanılan arama motorları arasında ilk
sıralarda yer alır. İnternet ile hem ürün hem de
hizmet geliştirmeleri yapıp bu ürünler ve
hizmetleri kendi çatısı altındaki insanlara tam
anlamıyla sunan Google, kazancının büyük kısmını
Google Adwords üzerinden gelen reklam kazançları
sayesinde elde eder. Google, uzunca bir süredir
büyük küçük herkesin, her çeşit aramasını yapmak
için genellikle tercih ettiği arama
motorlarından biridir. Hızı, kalitesi ve sunduğu
hizmetler ile her zaman beğeni kazanmayı
başarır.
Bing
2020 yılının Ocak ayında ABD’deki tüm arama
sorgularının dörtte birinde kullanılan Microsoft
siteleri, Bing arama motoruyla adından sıkça
bahsettirir. Birçok açıdan Google’dan çok daha
ideal bir kullanım imkânı sunduğu iddia edilir
ve tatmin edici bir performans gösterdiği
söylenir.
Bing Arama Motoru olarak da bilinen Bing,
Microsoft tarafından geliştirilmiş olan arama
motorlarından biridir. Bing, genel olarak arama
motoru amaçlı web sitesi ile bilinir. Bing arama
motorunu kullanmak isteyen kişiler, aynı zamanda
Bing mobil uygulamasını da tercih edebilir.
Ayrıca Microsoft Edge ile de bu arama motoru,
son derece rahat bir şekilde kullanılabilir.
Edge’de, tarayıcının kabul gören arama motoru
olduğundan Edge arama çubuğunu kullanıp web
araması yapıldığında Bing’e otomatik
erişilebilir.
Özellikle yeni başlayanlar için kolaylık sunan
Bing, arama yaparken kullanıcılarının puan
toplamasına izin veren ödül programıyla ön plana
çıkar. Toplanan bu puanlar ise hem Microsoft ve
Windows mağazalarında rahatlıkla kullanılabilir.
Görsel arama teknolojisiyle de beğeni toplayan
arama motoru, kusursuz kullanıcı deneyimi
sunarak ihtiyaçlara eksiksiz yanıt verir.
Yandex
Dünya genelinde en çok merak edilen ve tercih
edilen bir diğer arama motoru ise Yandex olur.
Özellikle Amerika Birleşik Devletleri dışında
bir arama perspektifi arayanlar için ideal olan
ve Rus internet kullanıcılarının %45’inden
fazlası tarafından kullanılan Yandex, aynı
zamanda Belarus, Kazakistan, Türkiye ve Ukrayna
gibi ülkelerde de yaygın olarak da tercih
edilir. Kullanımı oldukça kolay olan bu arama
motorunun sunmuş olduğu ek teknolojik araçlardan
da yararlanmak mümkündür.
CC Search
Özellikle içerik için araştırma yapma konusunda
ilk adres olarak kabul edilen CC Search,
neredeyse hiçbir telif hakkı olmayan içeriklerle
donatılır. Bu sayede isteyen herkes ihtiyacı
olan içeriğe zahmetsizce ulaşarak bunlardan
yararlanabilir. Örneğin; blog yazısı hazırlayan
bir internet kullanıcısı bu içerikte kullanmak
amacıyla çeşitli görsellere ulaşabilir, video
oluştururken ise müziklerden dilediği gibi
yararlanabilir. Çalışma şekli ise oldukça basit
olan CC Search; özellikle Soundcloud,
Wikimedia’nın yanı sıra Flickr gibi sıklıkla
kullanılan platformlardan sonuçlar alır
sonrasında da Creative Commons malzemesi olarak
etiketlenmiş sonuçları görüntüler.
Swisscows
Arama motorları arasında benzersiz bir seçenek
olarak ortaya çıkan Swisscows, özellikle aile
dostu olarak tanımlanır. İnternet
kullanıcılarının gizliliğine saygı duyan ve asla
veri toplayıp depolamayan arama motoru, onları
izlememekten de gurur duyar. Bu tür aramalarda
yapay zekâ kullanarak ihtiyaç duyulan içeriğe
ulaşılmasını sağlar. Ayrıca zamanla sorulara
oldukça şaşırtıcı bir şekilde doğru yanıtlar
vermeyi vadeden Swisscows, oldukça sevilen bir
arama motoru olarak karşımıza çıkar.
DuckDuckGo
DuckDuckGo arama motoru da kişisel bilgilerinizi
toplamayan veya saklamayan seçeneklerden
biridir. Böylece herhangi bir endişe hissetmeden
arama yapan internet kullanıcıları, rahat
hareket etme imkânı bulur. Bilgisayarlarından
izlenme korkusuyla uğraşmak istemeyen kişilerin
ilk adreslerinden biri olan bu arama motoru,
tarama alışkanlıklarını ve kişisel bilgilerini
paylaşmaktan çekinenler tarafından aktif olarak
tercih edilir.
StartPage
Google’dan yanıtlar sunan StarPage, Google’ın
arama sonuçlarından faydalanmaktan
vazgeçemeyenler için mükemmel bir seçim olur.
Hem Google verilerinden yararlanılmasına imkân
verir hem de internet kullanıcılarının arama
geçmişlerinin izlenmesini ve saklanmasını önler.
Böylece verimli bir sorgulama yapılmasını
sağlarken kişisel verilere de ulaşılmasını
engeller. Bunun yanı sıra URL oluşturucu, bir
proxy hizmetinin yanında HTTPS desteği de sunan
bu platform, özellikle URL oluşturucu hizmeti
sayesinde çerez toplama ihtiyacını ortadan
kaldırırken ayarlarınızın gizliliğini artıracak
şekilde hatırlama işlemini gerçekleştirir.
Search Encrypt
Dünya genelinde yaygın olarak kullanılan ve
gizliliğe özen gösteren internet
kullanıcılarının favorisi olan Search Encrypt,
aramalarınızın gizli kalması için yerel
şifreleme yöntemi kullanan oldukça özgün bir
arama motorudur. Bu süreçte Güvenli Yuva Katmanı
olarak bilinen bir şifre kullanan arama motoru,
aynı zamanda AES-256 şifrelemesini içeren
şifreleme yöntemleri de tercih ederek muazzam
bir kombinasyon yaratarak ihtiyaçlara yanıt
verir. İnternet kullanıcıları arama motorunda
bir sorgulama yaptığında Search Encrypt sistemi,
arama ortakları ağından sonuçları alarak istenen
bilgileri iletir. Bu arama motorunun en
avantajlı yanlarından biri ise başka birinin
bilgisayara yerel erişimi olsa bile bilgilerin
gizli kalmasını sağlamasıdır.
Tüm bunların yanı sıra Gibiru, OneSearch,
Wiki.com, Boardreader, giveWater, Ekoru, Ecosia,
Twitter, SlideShare, Internet Archive, Brave,
Neeva, WolframAlpha gibi arama motorları da
yaygın olarak tercih edilen seçenekler arasında
yer alır. Tüm bunları inceleyerek siz de
tercihinizi yapabilir, keyifli ve verimli bir
kullanıcı deneyimi edinmenin avantajını
yaşayabilirsiniz.
Baidu
Baidu, Çin’in Google’ı olarak bilinir. Çin’de en
fazla kullanılan arama motorudur. Bu nedenle
aylık son derece yüksek tekil ziyaretçi oranı
vardır. Baidu, kullanıcı üzerinden çalışır.
Baidu’da tüm detaylar kullanıcıya göre
düzenlenir. Baidu’da kullanıcılara özel pek çok
platform sunulur. Bunların bir kısmı; tıklama
başı ödeme yani PPR, internet üzerinde arama
yapma; resim, müzik ya da video arama
şeklindedir.
Yahoo!
1995 yılında Stanford Üniversitesinde eğitim
gören öğrenciler Jerry Yang ve David Filo
tarafından portal şeklinde kurulan Yahoo,
başlangıçta sadece bir arama motoru olarak
hizmet verdi. Zaman içinde ise e-posta, anında
ileti gönderme ve buna benzer hizmetlerle ön
plana çıkmayı başardı. 2008 yılı içinde
Microsoft tarafından, 12 bin tane çalışana sahip
olan Yahoo için 44,6 milyar dolarlık satın alma
teklifi yapılır. Ancak Yahoo bu teklifi
reddeder. Günümüzde sıklıkla tercih edilen arama
motoru çeşitleri arasında ilk sıralarda kendine
yer bulur.
WolframAlpha
WolframAlpha bilinen arama motoru kavramından
bir tık daha farklı şekilde çalışır.
WolframAlpha, internetten veri bulma ve arama
kriterleri kapsamında hesap yapabilme özelliği
bulunan bir arama motoru seçeneğidir.
WolframAlpha, hem matematiksel hem de bilgiye
dayalı olan sistematik yapılı bir arama motoru
çeşididir. Bilimsel, matematiksel ve mühendislik
alanlar gibi pek çok bölümde tercih edilen
Mathematica ismine sahip bilgisayarlı şekildeki
yazılım programını kullanır. Bu açıdan bakıldığı
zaman kullanıcılara farklı bir deneyim yaşatır.
Ask
Ask, 1996’da Ask Jevees adı ile kurulan soru
bazlı bir arama motoru çeşididir. Ask arama
motorunda kullanıcılar, diğer arama motorlarında
olduğu gibi kelime ya da kelime grupları ile
değil, direkt olarak sorular aracılığıyla
aramalarını gerçekleştirir. Daha sonraki
dönemlerde hızla yükselişe geçen internet
servisinin daha kısa ve aynı zamanda akılda
kalıcı olması, bununla beraber rakipleriyle de
kolay şekilde baş edebilmesi adına ismi “Ask”
yani Türkçe dilinde “Sor” anlamına gelen şekilde
değiştirilir.
GoodSearch
Yahoo tarafından kapsamlı biçimde desteklenen
Goodsearch, elde ettiği gelirin yarısını vakıf
ve okullara bağışlar. En çok trafiği ise ABD,
Britanya ve Kanada’dan alır. GoodSearch arama
motoru, aylık ortalama olarak 7.1 milyondan daha
çok ziyaretçiye sahiptir. İyi niyetli arama
motoru olarak da tanımlanan Goodsearch; anket
uygulaması, çevrimiçi alışveriş ve hayır işleri
gibi pek çok düzenleme içerir. Bu arama motoruna
reklam veren kişiler aynı zamanda sosyal
sorumluluk projelerine de bağış yapmış olurlar.
Yippy
Yippy, kullanıcıların yaptıkları arama
sonuçlarını istedikleri gibi filtreleme
seçenekleri ile sunar. Uygunsuz içerikler de bu
arama motorunda flaglanabilir. Çok sayıda
alternatif arama motorlarında bulunmayan; resim,
haber, web, bloglar ya da iş ilanı gibi farklı
kategorilere sahiptir. Google gibi çok sayıda
özellik sunsa dahi, arama sorgularını takip
etmez. Ayrıca kullanıcılara özelleştirilmiş
reklamlar göstermez.
AOL Search
AOL Search, ilk etapta sadece tam donanımlı
şekilde AOL abonesi olan kişilerin
kullanabilecekleri bir özellikti. Daha sonra tam
anlamıyla bütün erişimli bir arama motoruna
dönüşür. AOL arama motorunun ana web arama
sonuçları aynı zamanda Google tarafından
desteklenir. AOL’un arama sayfası hem çıplak hem
de düzenlidir. Arama çubuğu sayfanın tam olarak
ortasında yer alır. Arama çubuğu üzerinde yer
alan metin; web, video, resim, ses, alışveriş ya
da haber gibi bağlantılı sekmeler ile baştan
itibaren birkaç seçenek halinde sunulur.
Ecosia
Ecosia, elde ettiği karın bir kısmını dünyanın
dört yanına ağaç dikmek amacıyla kullanan arama
motorudur. Çevre dostu seçeneği, özellikle son
zamanlarda Google Chrome’un da varsayılan arama
motorlarından biri şeklindedir. Ecosia da
kullanıcılara sunulan çok sayıda arama motoru
seçeneklerinden biri olarak Bing, DuckDuckGo ve
Google ve arasında yer alır. Kendi Google ya da
Bing’e etik bir alternatif olarak gösteren
Ecosia, elde ettiği toplam gelirin ortalama
yarısını ağaç dikmeye yardım etmek amacıyla
kullanır. Mevcut Chrome kullanıcıları ise 17
Mart 2020’den itibaren varsayılan tarayıcılarını
Ecosia ile kolay şekilde değiştirebilirler. Bu
arama motoru ile ilgilenen kişiler, şirketin web
sitesindeki bütün büyük tarayıcılarla uyumlu
şekilde olan Ecosia uzantısını da dilerlerse
yükleyebilirler.
Ixquick
Son zamanların dikkat çeken arama motorları
arasında yer alan Ixquick’in aslında temel
olarak diğer arama motoru seçeneklerinden pek
bir farkı yok. Fakat Ixquick’in arama sonuçları
biraz daha kesin ve kapsamlı şekildedir.
Ixquick, kullanıcıların IP adresini kaydetmez.
Bu arama motoru, meta arama mantığı ile çalışır.
Aynı zamanda alakasız web sayfalarını da
ayıklar. Ixquick, toplamda 17 farklı dilde arama
yapar. Ayrıca uluslararası telefon rehberine de
sahiptir. Ixquick, video aramaları yaparken 6
tane özel sınıflandırma algoritması kullanır.
Dogpile
Dogpile de bir metasearch yani arama motorudur.
Birden çok arama motoru ve dizininden sonuçlar
alır. Elde ettiği sonuçları da kullanıcı ile
birleştirir. Dogpile; şu anda Bing, Yahoo,
Google ve diğer arama motorlarından sonuç alır.
Searx
SearXNG, Searx çatalı ve 70’den daha fazla
kaynak ile elde edilen sonuçları toplar. Çeşitli
arama hizmetleri ve veritabanları ile elde
edilen tüm sonuçları toplayıp ücretsiz şekilde
sunan internet meta arama motoru olarak bilinir.
Kullanıcılar, Searx’te arama yolu ile izlenmez.
Aynı zamanda da profillenmez.
Webcrawler
Crawler olarak da ifade edilen arama motoru
“örümceği yani spider’i” Google gibi arama
motoru çeşitlerinin web üzerinde neler olup
bittiğini bulması amacıyla geliştirilmiş olan
bir yazılım türüdür. Web dünyası son derece
geniş bir alandır. Bu nedenle bu alanda gezinip
her gün ve her saniye web’e ne önerildiğini
gören bir şeylere ihtiyaç duyulur. Tam da bu
noktada örümcekler devreye girer. Kullanıcıların
bilgilerine bakan bu örümcek, sayfa yüklenince
her sayfadaki köprülerin tamamını takip eder. Bu
“örümcek” yazılımı, web üzerinde mevcut olan
siteleri tek tek dolaşır. Bu dolaşma sonucunda
kullanıcıların bilgilerine de ulaşır.
Excite
Excite; haber, hava durumu, meta arama motoru ve
kullanıcı ana sayfası dahil çeşitli dış kaynaklı
içerikleri sağlayıp IAC tarafından işletilen
Amerikan web portalıdır. Orijinal Excite şirketi
1994’te kuruldu. İki yıl sonra da halka açıldı.
Excite, 1990 yıllarında internette son derece
popüler bir siteydi. Şirket, daha sonrasında
geniş bant sağlayıcısı @Home Network ile
birleşti, ancak 2001 senesinde iflas etti.
Excite’ın hem portalı hem de hizmetleri, iWon ve
Ask Jeeves tarafından satın alındı. Web sitesi
daha sonraki süreçte popülerliğinde büyük oranda
düşüş yaşadı.
Alhea
Alhea; internet ile herhangi bir dosyayı indirme
sırasında otomatik şekilde yüklenebilen,
kullanıcılar tarafından da pek hoş karşılanmayan
ve kaldırılması adına çabalanan bir arama motoru
çeşididir. En fazla trafiği ise Polonya,
Brezilya ve Hindistan’dan alan Alhea ortalama
7.9 milyon civarında ziyaretçi oranına sahiptir.
Mywebsearch
Alhea gibi indirilen programlar aracılığıyla
istenmemesine rağmen tarayıcılara yüklenebilen
mywebsearch de bir arama motoru çeşididir. En
fazla trafik oranını ise Filipinler, Hindistan
ve Endonezya’dan alır. Aylık da ortalama 4
milyondan daha fazla ziyaretçi tarafından aktif
bir şekilde kullanılır.
Infospace
Infospace, kendi ağını başarılı biçimde
oluşturabilmiş bir arama motoru seçeneğidir.
Dünya üzerinde yayın yapan internet
sitelerindeki verileri kullanıcılar ile
buluşturmayı amaç edinir. En yüksek trafik
oranını da Meksika, Arjantin ve Hindistan’tan
alır. Bu arama motorunun aylık tekil ziyaretçi
sayısı ise ortalama 12.2 milyondan daha çoktur.
Contenko
Contenko da son zamanlarda dikkat çeken arama
motoru çeşitleri arasında yer alır. En çok
ziyaretçi oranını Filipinler, Hindistan ve
Brezilya’dan alır. Contenko.com; aynı zamanda
teknolojik alanda meydana gelen tüm gelişmeleri
son derece hızlı bir şekilde uygulamaya koyması
ile bilinir. Bundan önceki 6 aylık zaman
dilimine bakıldığı zaman son derece ciddi bir
ziyaretçi artışının bulunduğunu görmek
mümkündür. Bu arama motorunun aylık tekil
ziyaretçi oranı ise ortalama 3.4 milyondan daha
fazladır.
Boardreader
Boardreader; Reddit ya da StumbleUpon gibi
platformlarda yer alan verileri aramak amacı ile
kurulmuş olan bir arama motoru çeşididir. En
fazla ziyaretçi oranını Rusya, ABD ve Tayvan’dan
alır. Aylık ortalama 2.7 milyon tekil
ziyaretçiye sahip olan boardreader.com arama
motoru, son dönemlerde oldukça hızlı şekilde
yükselen bir ivme çizer.
Info
2003 yılından bu yana son derece aktif bir
şekilde hizmet veren info.com, özellikle
e-ticaret sektörüne fazla ağırlık veren bir
arama motoru çeşididir. En çok ziyaretçi oranını
ise Kanada, ABD ve Hindistan’dan alır. Aylık
ortalama 4 milyondan daha çok tekil ziyaretçiye
sahip olan info.com arama motorunun, son
dönemlerde trafik kaybetmesi dikkat çeker.